czwartek, 15 sierpnia 2013

Edward Szalit (1878-1942) – lekarz stomatolog, nauczyciel

Edward Szalit urodził się 12 lipca 1878 r. Doktor wszech nauk medycznych. Studia i specjalizację w chorobach zębów i jamy ustnej odbył w Berlinie oraz w Wiedniu. W Tarnowie osiedlił się w 1912 r., podejmując pracę jako stomatolog w ambulatorium kolejowym a także w kasie chorych.
Był wybitnym działaczem społecznym, członkiem Rady Miejskiej, a także przewodniczącym komisji zdrowia gminy żydowskiej. W ambulatorium prowadził gabinet dentystyczny i zorganizował dwie poradnie specjalistyczne: przeciwgruźliczą i przeciwjagliczą. Był również kierownikiem ambulatorium żydowskiego w Tarnowie. Pracował w randze lekarza majora w Wojsku Polskim w latach 1918-21. Od 19 kwietnia 1932 r. do 12 lipca 1933 r. sprawował urząd wicekomisarza rządu w Tarnowie. Był tymczasowym wiceprezydentem miasta Tarnowa od 13 lipca 1933 r. do 8 kwietnia 1934 r., przewodniczącym Komisji Rewizyjnej Izby Lekarskiej w Krakowie, zasiadał w zarządzie Związku Lekarzy Państwa Polskiego oraz Powiatowej Kasy Chorych. 20 grudnia 1931 r. otworzył pierwsze w Tarnowie Muzeum Higieny, które działało do 1939 r. W Prywatnej Średniej Szkole Zawodowej Żeńskiej w Tarnowie pracował jako nauczyciel higieny od 1928 r. 
W 1939 r. wyjechał do Lwowa, gdzie zginął rozstrzelany w 1942 r. Opublikował m.in. „Podręcznik higieny publicznej szkolnej dla seminariów nauczycielskich i szkół powszechnych”, Tarnów 1924; „Higiena warsztatów rzemieślniczych” [w:] 60-lecie „Jad Charizman” Stowarzyszenia Żydowskich Rękodzielników 1875-1935, Tarnów 1935.
Mieczysław Czosnyka

Wykorzystana literatura:
1. Cienciała T., Dzieje lekarskie Tarnowa, Tarnów 1962.
2. Gontaszewski A., Szalit Edward, [w:] Encyklopedia Tarnowa, red. A. Niedojadło, Tarnów 2010.
3. Maniak H., Dzieje lecznictwa w Tarnowie, Tarnów 1988.
4. Maniak H., Żydowskie zakłady lecznicze w Tarnowie, [w:] Tarnów - Pogwizdów - Wielki Przewodnik, t. 13, red. S. Potępa, Tarnów 2006.