niedziela, 17 czerwca 2012

Plac Henryka Sienkiewicza

Plac Henryka Sienkiewicza początkowo nosił nazwę Plac Koński. Określenie to obowiązywało do początku XX wieku. Jest to obszerny plac, znajdujący się na wzniesieniu w północnej części dzielnicy Zawale. Plac Henryka Sienkiewicza usytuowany jest po południowej stronie ulicy Mickiewicza, przed ulicą Goldhammera dawniej Zdrojową. Pierwotnie nazywano go Targowicą Końską.
Odbywały się w tym miejscu bowiem głośne targi koni, z których słynął Tarnów w całej niemalże Galicji. Jak pisze Stanisław Potępa w swoim „Wielkim Przewodniku po Tarnowie”: „W czasie trwania owych targów końskich wszystkie okoliczne ulice, Koszarowa, Zdrojowa i Wałowa służyły jako miejsca dla biegów końskich, w trakcie których sprawdzana była jakość owego żywego towaru”. Miało to miejsce w okresie od ok. 1875 r. do początku XX wieku. Natomiast naprzeciw Placu Sienkiewicza, po północnej stronie ulicy Adama Mickiewicza, znajdował się w okresie międzywojennym dworzec autobusowy dla linii międzymiastowych. Dworzec przeniesiony został w to miejsce z niedostosowanego zbytnio do pełnienia tej funkcji Placu Pod Dębem. Wkrótce jednak okazało się, że i ten plac jest także za mały i na dodatek stale dewastowany przez miejscowych parobków. Dworzec autobusowy zmienił zatem swoją lokalizację kolejny raz, tym razem na plac Wolności w dzielnicy Grabówka. Obecna nazwa placu pochodzi od imienia pisarza Henryka Sienkiewicza. Zmianie uległa na początku XX wieku. Plac Henryka Sienkiewicza wytyczony został w XIX wieku na obszarze byłych zabudowań folwarcznych kanonika Ostańskiego i księży kanoników kolegiackich tarnowskich. Usytuowany był on w centrum życia gospodarczego północno-wschodniej części miasta, gdzie znajdowała się tzw. Nowa Dzielnica Żydowska. Planowana przed I wojną światową zabudowa placu w postaci monumentalnego budynku kościoła oo. Misjonarzy lub teatru miejskiego nie doszła do skutku. W okresie okupacji hitlerowskiej Plac Henryka Sienkiewicza znajdował się poza granicami getta.
Obecnie są tu planty miejskie. W 2009 r. przystąpiono do prac porządkowych na placu, w tym usunięto zadrzewienie i żywopłot, teren wykarczowano. W 2010 r. obok Placu Henryka Sienkiewicza zbudowano przejście podziemne przy ulicy Mickiewicza. W 2011 r. Urząd Miasta Tarnowa przeprowadził rewitalizację placu. Wyeksponowano popiersie Jana Szczepanika oraz zamontowano elementy informacyjne dotyczące jego osoby i wynalazków. Obok w/w popiersia wybudowana została dwupoziomowa fontanna o nieregularnym kształcie. Pozostały teren placu został zagospodarowany alejkami, niską zielenią i elementami małej architektury.
 Małgorzata Budzik



Bibliografia

Opracowania:
1. Budzik M., Sienkiewicza Henryka plac, wcześniej Plac Koński, [w:] Encyklopedia Tarnowa, red. A. Niedojadło, Tarnów 2010.
2. Tarnów Wielki Przewodnik, red. S. Potępa, t. 8: Zawale, Tarnów 2001.

Fotografie

 1. Plac Henryka Sienkiewicza – zbiór (fot. Jarosław Zbrożek).