środa, 4 lipca 2012

Z kart „Tarnowianina" – taryfa opłat jazdy dorożkami, wymiar podatku osobisto-dochodowego

Opracowanie niniejsze powstało na podstawie materiałów archiwalnych. Zawarte w nim informacje pochodzą z kalendarza „Tarnowianin" na rok 1913. Publikacja ta była redagowana oraz rozpowszechniana od 1878 r. (na 1879) do 1915 r. (na 1916) „nakładem i drukiem Józefa Pisza w Tarnowie"[1]. Wydawcą trzech pierwszych numerów był Włodzimierz Angelus. Kalendarz „Tarnowianin" pełnił rolę praktycznego miejskiego informatora. Zawierał między innymi rozkład jazdy kolei, cenniki pocztowe, telegraficzne, usług dorożkarskich czy też wymiar podatku osobisto-dochodowego. Można w nim było również znaleźć „Szematyzm miasta Tarnowa". Był to spis miejskich urzędów i instytucji oraz pracowników tam zatrudnionych, a także organizacji i osób w nich działających w latach 1878-1915[2].
  
Tab. 1. Taryfa opłat jazdy dorożkami w obrębie miasta Tarnowa
Usługa
czas
powóz
wózek
1 - konny
1 - konny
K.
hl.
K.
hl.
Za pojedynczy przejazd w mieście lub na przedmieściu bez przystanku.
dzień
-
50
-
40
noc
-
60
-
50
Po kursie pojedynczym za dalszy każdy kwadrans jazdy lub czekania.
dzień
-
40
-
20
noc
-
50
-
24
Kurs z podjazdem ze stanowiska po gościa na inną ulicę pod dom.
dzień
-
70
-
50
noc
-
80
-
60
Kurs na dworzec kolei lub z kolei do miasta.
dzień
-
80
-
50
noc
1
-
-
60
Z miasta do źródełka przy górze św. Marcina lub z powrotem.
dzień
1
30
1
-
noc
2
-
1
20
Odwożenie na bal i z balu lub wesela.
dzień
1
60
1
-
noc
2
20
1
40
Za umieszczenie rzeczy na koźle.
-
-
20
-
30
Uwaga: Gdy dorożkarz jedzie za rogatkę, ma gość zapłacić myto. Czas niedochodzący kwadransa liczy się za cały kwadrans. Za „czas nocny" uważać należy czas od l października do 31 marca od godziny 6-tej wieczór do 6-tej rano, zaś od l kwietnia do 30 września od godziny 8-ej wieczór do 6-tej rano. (K. - korona, hl. - halerz przyp. autora) 
Źródło: „Tarnowianin” 1913

Tab. 2. Wymiar podatku osobisto-dochodowego podług ustawy z dnia 25 października 1896 r.
Stopień
Od dochodu włącznie aż do
Podatek
K.
hl.
1.
1250
7
20
2.
1300
8
-
3.
1350
8
80
4.
1400
9
60
5.
1500
10
80
6.
1600
12
-
7.
1700
13
60
8.
1800
15
20
9.
1900
16
80
10.
2000
18
40
11.
2200
20
-
12.
2400
24
-
13.
2600
28
-
14.
2800
32
-
15.
3000
36
-
16.
3200
40
-
17.
3400
44
-
18.
3600
48
-
19.
3800
54
-
20.
4000
60
-
21.
4400
68
-
22.
4800
78
-
23.
5200
88
-
24.
5600
98
-
25.
6000
110
-
26.
6600
124
-
27.
7200
142
-
28.
7800
160
-
29.
8400
180
-
30.
9200
202
-
31.
10000
228
-
32.
11000
258
-
33.
12000
292
-
34.
13000
326
-
Źródło: „Tarnowianin” 1913

Tekst niniejszy pochodzi z publikacji: J. Zbrożek, Z kart „Tarnowianina": taryfa opłat jazdy dorożkami w obrębie miasta Tarnowa, wymiar podatku osobisto-dochodowego podług ustawy z dnia 25 października 1896 r., „Szkice Tarnowskie" 2010, nr 2, s. 172-173.
                                     
[1] „Tarnowianin", Tarnów 1913
[2]  Stańczyk E., Tarnowianin. Kalendarz polski, ruski, żydowski mahometański, astronomiczno-gospodarski i domowy, wyrachowany na południk tarnowski na rok pański...[w:] „Encyklopedia Tarnowa", red. A. Niedojadało, Tarnów 2010, s. 448