środa, 8 maja 2013

Ulica Brama Pilzneńska

Od wschodu do średniowiecznego Tarnowa można było wjechać przez bramę zwaną pilzneńską. Brama umieszczona była w wieży w której na piętrze znajdowała się izba mieszkalna. Pod koniec XVIII wieku wieżę (jak i większość fortyfikacji miejskich) rozebrano i wytyczono w jej miejsce małą prostą uliczkę. W trakcie ostatniego remontu ulicy obrys wieży zaznaczono w nawierzchni granitową kostką.
Z budynków jakie stoją przy tej ulicy wyróżnić należy kamienicę pod numerem 4. Jest to trzykondygnacyjna klasycystyczna budowla o mansardowym dachu z początku XIX wieku. Jej fasada wschodnia zwieńczona jest trójkątnym szczytem. Dziś stoi pusta, do 2008 r. mieścił się w niej internat żeński tarnowskiego Liceum Technik Plastycznych. Kamienica posiada na południowej elewacji zegar słoneczny. Obok tego domu w miejscu gdzie dziś jest mur z  metalową bramą z  herbem „Leliwa” stał dom, który rozebrano w 1945 r. Była to dwupiętrowa kamienica z wielką lukarną na II piętrze zakończoną trójkątnym szczytem.
Po drugiej stronie ulicy mamy rząd czynszowych XIX-wiecznych kamienic. Na uwagę zasługuje ta pod numerem 3. Jest to wąski dom bez bramy wejściowej od frontu, z dwiema lukarnami w stromej połaci dachowej.
Warto jeszcze dodać, iż nazwa Brama Pilzneńska pochodzi od drogi prowadzącej do Pilzna. W średniowieczu droga na Pilzno wiodła przez Gumniska, Skrzyszów i Łęki Górne. Pod koniec XVIII wieku Austriacy wytyczyli nowe szlaki komunikacyjne i starą średniowieczną drogę zastąpili dzisiejszą ulicą Lwowską.
Jarosław Zbrożek




Bibliografia

Opracowania:
1. Moskal K., Brama Pilzneńska ulica, [w:] Encyklopedia Tarnowa, red. A. Niedojadło, Tarnów 2010.
2. Potępa S., Architektura ul. Wekslarskiej, Zakątnej, Pilzneńskiej Bramy, [w:] Tarnów – Stare Miasto – Wielki Przewodnik t. 2, red. S. Potępa, Tarnów 1995.

Fotografie

1. Ulica Brama Pilzneńska – zbiór (fot. Jarosław Zbrożek).