niedziela, 4 sierpnia 2013

Kamienica – ul. Wałowa 10

Kamienica przy ul. Wałowej 10 jest jedną z najbardziej reprezentacyjnych w Tarnowie. O jej budowie zdecydowano w 1880 r. Miała być siedzibą Kasy Oszczędności miasta Tarnowa, która powstała w 1861 r. i od początku swej działalności mieściła się w wynajmowanym mieszkaniu w kamienicy Czajkowskich „na Burku”. Działalność Kasy polegająca na wspomaganiu drobnego handlu, rzemiosła i miejscowego przemysłu oraz kredytowaniu inwestycji miejskich ciągle się rozwijała. Zyski w większości przeznaczano na wspieranie instytucji społecznych i inicjatyw kulturalnych w Tarnowie. Rozwój Kasy – pierwszej liczącej się instytucji finansowej w mieście – sprawił, iż dotychczasowe lokum stało się niewystarczające.
W związku z tym podjęto decyzję o budowie własnej siedziby. W tym celu zakupiono parcelę na ul. Wałowej oraz rozpisano konkurs na projekt budynku. Przyjęto projekt Karola Polityńskiego mł., który zakładał dwubryłowy, neorenesansowy gmach o bardzo bogatej dekoracji sztukatoryjnej, z dużą salą balową na piętrze. Budowę powierzono „w drodze przedsiębiorstwa” Zarządowi Dóbr Eustachego księcia Sanguszki. Inwestycję zakończono w 1882 r. Kasa Oszczędności zajęła parter budynku, piętro wynajęła Towarzystwu Kasynowemu i Towarzystwu Przyjaciół Muzyki. W 1898 r. dobudowano do gmachu od strony ul. Kopernika skrzydło boczne według planów Adolfa Stapfa.
Kamienica przy ul. Wałowej 10 od początku swego powstania pełniła rolę centrum finansowego i kulturalnego miasta Tarnowa. W sali balowej urządzano i urządza się bale i rauty oraz imprezy kulturalne. Obecnie odbywają się tam również sesje Rady Miasta.
Po II wojnie światowej, w 1951 r. Kasę Oszczędności zlikwidowano. W budynku ulokowano Bank PKO (do 1987 r.), Biuro Wystaw Artystycznych, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Tarnowskiej, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza oraz ponownie Tarnowskie Towarzystwo Muzyczne. W 1991 r. właścicielem budynku został Bank Przemysłowo-Handlowy, obecnie Bank Pekao S.A., a w/w instytucje wyprowadziły się.
W ostatnich latach przeprowadzono szereg remontów budynku, wymieniono m.in. stolarkę okienną oraz odnowiono elewacje. Dziś jest prawdziwą architektoniczną perłą Tarnowa.
Jarosław Zbrożek






Bibliografia

Opracowania:
1. Leniek J., Herzig F., Leśniak F., Dzieje Miasta Tarnowa, Tarnów 1911.
2. Trusz M., Kasa Oszczędności (budynek), [w:] Encyklopedia Tarnowa, red. A. Niedojadło, Tarnów 2010.
3. Winczura Ł., Potępa S., Kasa Oszczędności Miasta Tarnowa ul. Wałowa 10, [w:] Tarnów – Zawale – Wielki Przewodnik, t. 5, red. S. Potępa, Tarnów 1998.

Fotografie

1. Kamienica – ul. Wałowa 10 – zbiór (fot. Jarosław Zbrożek).