środa, 11 czerwca 2014

Ulica św. Anny

Ulica św. Anny biegnie od ulicy Targowej w kierunku południowym do ulicy Bema. W 1796 r. była już widoczna na planie Tarnowa autorstwa Franza von Grottgera. Wówczas jej wschodnia strona posiadała luźną zabudowę, natomiast zachodnia jej część była zupełnie niezabudowana.
Nazwa ulicy pojawiła się w 1848 r. gdzie na ówczesnym planie Tarnowa została oznaczona jako „Anna Gasse”. Nazwa ta wzięła się od kościoła p.w. św. Anny stojącego na rozwidleniu ulic Targowej, św. Ducha i św. Anny. W I połowie XIX wieku zaczęto zabudowywać zachodnią stronę ulicy św. Anny. Powstały wtedy m.in. domy pod nr 1 i 5. W II połowie XIX wieku po wschodniej stronie ulicy w miejsce starej, luźnej zabudowy zbudowano nowe eklektyczne kamienice czynszowe. Po zachodniej stronie ciekawym architektonicznie budynkiem jest powstały w 1902 r. pod nr 9 dom Jeremiasza i Pauli Kurz projektu Adolfa Stapfa. Jest to dwukondygnacyjny budynek z loggiami na obu kondygnacjach flankowanymi kolumnami. Po II wojnie światowej ulica św. Anny nosiła nazwę Hanki Sawickiej, po 1989 r. powrócono do starej nazwy.
Opisując tę ulicę nie można nie wspomnieć o nieistniejącym już kościele p.w. św. Anny. Ufundował go w 1527 r. Adam Ebenhard, mieszczanin tarnowski. Był to pierwotnie budynek konstrukcji drewnianej. W 1654 r. z inicjatywy wójta tarnowskiego Kiliana Batkowicza w miejsce drewnianej świątyni powstała nowa już murowana. W 1810 r. kościół rozebrano pozostawiając pusty plac.
W 1994 r. Pracownia Archeologiczno-Konserwatorska PKZ w Tarnowie przeprowadziła badania wykopaliskowe w miejscu gdzie stał kościół p.w. św. Anny. Podczas badań ustalono że nawa główna świątyni była na planie prostokąta o wymiarach 9,0x7,2 m, zamknięte trójbocznie prezbiterium od strony południowej było o wymiarach 4,5x4,5 m, a kruchta od strony zachodniej 4,5x2,7 m. Kościół był otoczony murem z wejściem od strony północnej. Wewnątrz ogrodzenia znajdował się cmentarz. W 2001 r. miejsce to uporządkowano i wyeksponowano fundamenty kościoła oraz jego ogrodzenia.
Obecnie na ul. Św. Anny w budynku pod nr 1 znajduje się Bursa Międzyszkolna (od 1918 r. do 1939 r. mieściła się w nim hebrajska szkoła Safe Berura) oraz kilka sklepów i punktów usługowych.
Jarosław Zbrożek






Bibliografia

Opracowania:
1. Dworaczyński E., Kościółek św. Anny [w:] Tarnów - Zamieście i Burek - Wielki Przewodnik t. 3, red. S. Potępa, Tarnów 1996.
2. Potępa S., Architektura ul. Targowej, Św. Anny, Św. Ducha [w:] Tarnów - Zamieście i Burek - Wielki Przewodnik t. 3, red. S. Potępa, Tarnów 1996.
3. Potępa S., Ulica Targowa, Św. Anny, Św. Ducha [w:] Tarnów - Zamieście i Burek - Wielki Przewodnik t. 3, red. S. Potępa, Tarnów 1996.

Fotografie

1. Ulica św. Anny – zbiór (fot. Jarosław Zbrożek).