poniedziałek, 9 lutego 2015

Dom mansjonarzy

Dom mansjonarzy znajduje się w północno-wschodniej części Placu Katedralnego. Jest to budynek murowany, podpiwniczony, piętrowy. W XV wieku w jego miejscu znajdowały się dwa prawdopodobnie drewniane domy, należące do prebendy zamkowej (strona wschodnia) i prebendy św. Bartłomieja (strona zachodnia). Po pożarze, który strawił obydwa te domy i miał miejsce pod koniec XV wieku, na przełomie XV i XVI wieku odbudowano je już jako murowane.
W 1609 r. książę Janusz Ostrogski ufundował kolegium mansjonarzy (kapłanów niższej rangi), których siedzibą został dom prebendy św. Bartłomieja. Zadaniem mansjonarzy było pozostawać na miejscu i pełnić wyznaczone funkcje duszpasterskie i liturgiczne. Przez niemal cały XVII wiek obydwa w/w domy były nieremontowane i popadały w ruinę. Dopiero w 1697 r. siedzibę mansjonarzy wyremontowano za znaczną wtedy kwotę 1 tyś zł.
W XVIII wieku obydwa domy przykryto wspólnym dachem, a ich wnętrza scalono. Wewnątrz mieściło się 10 pokoi i kuchnia. W 1786 r. nieruchomość przejął Fundusz Religijny, a w 1795 r. budynek został siedzibą kancelarii biskupstwa oraz mieszkaniem dla kanclerza. Po likwidacji biskupstwa, w 1805 r. został sprzedany i trafił w prywatne ręce. Od 1822 r. do 1903 r. działała w nim żeńska szkoła trywialna, następnie różne instytucje kościelne. W 1914 r. budynek był siedzibą XIV Polskiej Drużyny Strzeleckiej i Komendy Obwodowej. W II połowie XX wieku mieściły się tam sale katechetyczne oraz poradnia małżeńska. Obecnie dawny dom mansjonarzy to siedziba Chłopięcego Chóru Katedralnego „PUERI CANTORES TARNOVIENSES”.
Jarosław Zbrożek



Bibliografia

Opracowania:
1. Moskal K., Dom mansjonarzy, [w:] Encyklopedia Tarnowa, red. A. Niedojadło, Tarnów 2010.
2. Trusz M., Dom mansjonarzy, [w:] Tarnów – Stare Miasto – Wielki Przewodnik t. 2, red. S. Potępa, Tarnów 1995.

Fotografie

1. Dom mansjonarzy – zbiór (fot. Jarosław Zbrożek).